Alkoholizm – współczesne zagrożenie zdrowia
Profilaktyka
Działania profilaktyczne powinny być wielostronne i muszą obejmować:
1.Zapobieganie pierwotne – polegające na niedopuszczeniu do powstawania problemów alkoholowych m. in. poprzez wpływanie na podaż i dostępność alkoholu, podwyższanie poziomu wiedzy o nim, kształtowanie postaw preferujących trzeźwość oraz abstynencję itd.
2.Zapobieganie drugorzędowe – wczesne wykrywanie i interwencja w stosunku do osób zagrożonych wystąpieniem problemów alkoholowych i tych, u których podejrzewa się ich obecność.
3.Zapobieganie trzeciorzędowe – wszelkie działania mające na celu minimalizację następstw nadmiernego spożywania alkoholu (głównie leczenie i rehabilitacja).
Można wyodrębnić kilka modeli teoretycznych wczesnej profilaktyki uzależnień oraz profilaktyki przeznaczonej dla tzw. grup ryzyka:
1.Model oświaty zdrowotnej – przekazywanie informacji o substancjach uzależniających oraz o konsekwencjach ich używania. Formy przekazu to: prelekcje, pogadanki, filmy, ulotki, plakaty itp.
2.Model edukacji humanistycznej – pomoc w prawidłowym kształtowaniu się osobowości, aby nie było potrzebne „podpieranie się” substancjami uzależniającymi. Formy: praca w małych grupach, psychologiczne gry i zabawy, dyskusje.
3.Model edukacji społecznej – środowisko jest dla jednostki źródłem przykładów do naśladowania, kar i nagród oraz wywierającym na nią presję. Uczy się np. umiejętności mówienia „nie” w sytuacjach, gdy jednostka nie chce poddać się presji otoczenia.
4.Model edukacji w zakresie umiejętności życiowych – to próba integracji trzech omówionych wyżej modeli. Główne przyczyny sięgania po substancje uzależniające: brak wiedzy, deficyty w zakresie rozwoju osobowości oraz nieumiejętność radzenia sobie z presją społeczną. Działania profilaktyczne: przekazywanie wiadomości na temat środków uzależniających, wpływów społecznych skłaniających do ich zażywania, uczeniu umiejętności zaspokajania swoich potrzeb bez pomocy tych środków.
5.Model form alternatywnych – propaguje naukę atrakcyjnych form spędzania wolnego czasu, aby stanowiły one alternatywę dla używania substancji uzależniających np. rozwijanie zainteresowań twórczych, wyprawy turystyczne, nabywanie nowych umiejętności.
6.Model promocji zdrowia – traktuje zdrowie jako całość w jego fizycznym, psychicznym, duchowym i społecznym wymiarze.6
Profilaktyka uzależnień dotycząca głównie dzieci, choć nie tylko powinna być nastawiona na uczenie i praktykowanie zdrowego stylu życia (sport czynny i bierny, ruch), na budowanie adekwatnej, pozytywnej samooceny, silnego poczucia własnej wartości, dobrych relacji z rodzicami i rówieśnikami. Powinna wdrażać do poszukiwania ciekawych i licznych zainteresowań. Nie powinno się uczyć korzystania ze środków, nawet budzić ciekawości czynnikami ryzyka. Uświadomienie zagrożeń płynących z używania alkoholu, chorób, nieodwracalnych zmian w organizmie z pewnością spowoduje, że chociaż część osób zastanowi się, zanim sięgnie po ten środek.
Bibliografia:
Alkoholizm, niepije.pl, http://www.niepije.pl/index.php?go=7
Cierpiałkowska L. Alkoholizm: przyczyny, leczenie, profilaktyka, Poznań 2001
Maxwell R. Dzieci, alkohol, narkotyki, Gdańsk 2003
Woronowicz B. T. Alkoholizm jest chorobą, Warszawa 1998
[...] z tym związanymi: wczesne lub późne chodzenie spać – w zależności od tego, kiedy wraca alkoholik; wcześniej – gdy problem jest tuszowany lub w celu zapewnienia bezpieczeństwa dzieciom, [...]