Powabne

Każdy z ludzi, aby móc prawidłowo funkcjonować potrzebuje do życia pożywienia. Niezbędnym jest więc codzienne spożywanie posiłków składających się z określonych produktów spożywczych. Ich liczba i rodzaj zależą od możliwości finansowych ludzi, indywidualnych upodobań smakowych, czy dostępności na rynku.Poszczególne produkty spożywcze dają różne składniki odżywcze. Proporcje między nimi i wartości odżywcze również się różnią. Prawidłowy rozwój, wzrost oraz zdrowie możliwe jest wówczas, gdy organizm przyjmie odpowiednią ilość (ok. 70 składników odżywczych) pochodzących z różnych produktów spożywczych. Każdy jest ważny, bo każdy pełni w organizmie ludzkim określoną rolę.
Normy żywienia określają ile i jakie składniki odżywcze powinny być dostarczane dziennie w racji pokarmowej, aby dzieci i młodzież prawidłowo rosły i rozwijały się, a ludzie dorośli zachowali pełnię sił żywotnych i zdrowie. Ilości dostarczanych składników pokarmowych powinny być takie, aby nie powstawały choroby z niedoborów, a jednocześnie, aby uniknąć niekorzystnego nadmiaru poszczególnych składników. Ilość energii i niezbędnych składników pokarmowych zależna jest więc od wieku, płci, stanu fizjologicznego, rodzaju wykonywanej pracy i warunków bytowych.
Zapotrzebowanie pokarmowe w różnych okresach życia człowieka uzależnione jest od zmieniającej się dynamiki i równowagi przemian metabolicznych. Okres dzieciństwa i rozwoju charakteryzuje się przewagą przemian anabolicznych nad katabolicznymi. W wieku dojrzałym (u człowieka zdrowego) występuje względna równowaga przemian metabolicznych. Zmienia się z wiekiem w kierunku osłabienia anabolizmu na rzecz katabolizmu. Dlatego celem prawidłowego odżywiania zdrowego, dorosłego człowieka jest spożywanie takiej ilości i jakości pokarmów, które zapewnią równowagę przemian metabolicznych.
Przy ustalaniu dziennych norm na energię bierze się pod uwagę procesy rozpadu i syntezy zachodzące w organizmie człowieka, podczas których jest wyzwalana lub pobierana energia. Uwzględnia się więc wysokość podstawowej i ponad-podstawowej przemiany materii. Istotna jest płeć, masa ciała oraz aktywność fizyczna. Masę ciała określa wskaźnik BMI (Body Mass Index). Jest to współczynnik masy ciała, który obliczamy dzieląc masę ciała podaną w kilogramach przez wzrost podniesiony do kwadratu (podany w metrach).
Dzienne normy na energię wyraża się w kilokaloriach -kcal i megadżulach – MJ (1000 kcal = 4,1868 MJ). Dzienna norma na energię wzrasta do ok. 18 roku życia i wynosi dla dziewcząt 2600 kcal/osobę, a dla chłopców 3200 kcal/osobę. Dorośli, gdy już nie wzrasta ich należna masa ciała, wymagają mniej energii, przy czym ilość ta zależy od aktywności fizycznej. I tak np. mężczyźni w wieku 19-25 lat, o dużej aktywności fizycznej wymagają dostarczenia dziennie 3200-3800 kcal/osobę, a więc o ok. 1000 kcal więcej, niż przy prowadzeniu mało aktywnego trybu życia (2250-2650 kcal/osobę). Przy dużym wysiłku fizycznym wydatki energetyczne są wyższe. Kobiety w drugim i trzecim trymestrze ciąży oraz w czasie karmienia wymagają dostarczenia w ciągu doby większej ilości energii (o odpowiednio 300 i 500 kcal). Ludzie starsi, powyżej 60 lat, wymagają mniej energii niż ludzie dorośli w okresie pełnej aktywności zawodowej.

Strony: 1 2 3